Ο Αόρατος Μανδύας

Θυμήθηκα χτες ένα ανοιξιάτικο απόγευμα στο χωριό. Ήμουν, δεν ήμουν 8 χρονών. Πάει καιρός από τότε. Από εκείνο το απόγευμα μου 'ρχεται στο μυαλό καθαρά μια ανοιξιάτικη μπόρα. Μια μπόρα τόσο έντονη, που με έστειλε γραμμή στο τηλέφωνο του παππού, να ζητήσω από το μπαμπά να έρθει αμέσως στο χωριό να με πάρει. Δε θα μπορούσα να ξεχάσω τη δύναμη εκείνης της βροχής, σα να την είχε περιορίσει κάποιος για καιρό και ξέσπασε έπειτα με μανία. Χτυπούσε τόσο δυνατά τα κεραμίδια και φοβόμουν μήπως το σπίτι λιώσει όπως σ' εκείνο το παραμύθι που μου έλεγε ο παππούς, για το σπίτι, το φτιαγμένο από ζάχαρη. Τα μπουμπουνητά και οι αστραπές? Άνευ προηγουμένου! Σου γεννιόταν αυτό το συναίσθημα που διακατέχει όλα τα παιδιά, ότι θα χωθείς κάτω από την κουβέρτα και εκεί κανείς δε θα μπορεί να σε πειράξει. Θα είναι το καταφύγιό σου.

Θυμάμαι ακόμη τη γιαγιά, αιωνίως απασχολημένη με κάτι στην κουζίνα, να μου λέει:
"- Μην τον παίρνεις τηλέφωνο μαρή, θα σταματήσει η βροχή!"

Και 'γω, φοβισμένη από τα φυσικά φαινόμενα, να σχηματίζω στο παλιό γκρι τηλέφωνο ένα-ένα τα νούμερα. Μέχρι να έρθει ο μπαμπάς από την πόλη, η βροχή σταμάτησε. Ίσως να βγήκε και ο ήλιος, δε θυμάμαι. Ήθελα να μείνω με τον παππού και τη γιαγιά κι άλλο. Δε φοβόμουν πια. Αλλά δε γινόταν.

Κάθε βράδυ, πριν κοιμηθώ, διαβάζω ξανά το τελευταίο βιβλίο του Χάρι Πότερ. Παιδιάστικο μεν, αλλά πριν κοιμηθείς αξίζει. Στ' αλήθεια αξίζει. Διάβαζα, λοιπόν, στο βιβλίο για την ιστορία των Τριών Αδερφών και τους Κλήρους του Θανάτου. Εν συντομία, ο Θάνατος, σε μια προσπάθεια να παγιδεύσει τα τρία αδέρφια-μάγους, αποφασίζει να κάνει στον καθένα από ένα δώρο. Ο πρώτος του ζητά ένα μαγικό ραβδί που θα κερδίζει κάθε αντίπαλο, ο δεύτερος μια μαγική πέτρα που θα ζωντανεύει τους νεκρούς, ο τρίτος ζητάει κάτι που θα τον βοηθήσει να απομακρυνθεί από το σημείο όπου βρίσκονται χωρίς να μπορεί να τον ακολουθήσει ο Θάνατος. Και ο Θάνατος του δίνει ένα μανδύα που σε κάνει αόρατο. Ενώ, λοιπόν, τα άλλα δύο αδέρφια πέφτουν στην παγίδα του Θανάτου, ο τελευταίος καταφέρνει με τον μανδύα να του τη σκαπουλάρει (κύριος!) και να του παραδοθεί σε βαθιά γεράματα. Αυτός ο αόρατος μανδύας μου θύμισε λίγο την αξία της κουβέρτας για τα παιδιά σε περιπτώσεις βροχής, καταιγίδας και λοιπής σύγχυσης.

Ο Θάνατος, ο Τρίτος Αδερφός και ο Αόρατος Μανδύας (από την τελευταία ταινία του HP)

Πόσο τυχερά τα παιδιά που έζησαν στιγμές με τον παππού και τη γιαγιά! Χαίρομαι που ανήκω σε αυτή την κατηγορία. Τους έζησα πολύ όλα αυτά τα χρόνια. Είμαι τυχερή που έχω μνήμες από τη φύση, από ένα χωριό που -δυστυχώς- δεν υπάρχει πια, από γέλια και παιχνίδια σε κήπους, από εκδρομές, από χρόνια ξέγνοιαστα, από την κούνια που έφτιαξε ο παππούς στην καρυδιά, από τα δυνατά χέρια της γιαγιάς που πάντα είχαν κάτι να δώσουν. Μνήμες από τον παππού και τη γιαγιά που καταφέρνουν ακόμη να κρύβονται κάτω από τον Αόρατο Μανδύα του τρίτου αδερφού. Αν και τελευταία, η γιαγιά νομίζω πως κουράστηκε να τον κρατάει πάνω της.

Εκείνη η βροχή σταμάτησε.


Αφιερωμένο σε κείνη τη βροχή. Σε εκείνες που έρχονται.





Όλη η ιστορία:

Lonely Games: Κι όμως είναι ακόμη εδώ...

Οι σκέψεις μου για το χωριό μου, τον Κόμανο Πτολεμαϊδας, τη μεταφορά του απ' τη "μαμά" ΔΕΗ για την εξόρυξη λιγνίτη και την έναρξη κατεδάφισης άρχισαν κάπου εδώ, πριν κάποιους μήνες...Τα συναισθήματα τώρα, είναι πάνω κάτω τα ίδια, με τη μόνη διαφορά ότι ο Αγγελόπουλος ίσως να επιλέξει το χωριό για να κάνει γυρίσματα για την επόμενη ταινία του, γιατί, πράγμα περίεργο, το χωριό υπάρχει ακόμη...!

Πριν λίγο καιρό ένας φίλος μου που δούλεψε σε ολιγόμηνα προγράμματα της ΔΕΗ με ενημέρωσε ότι τα κοιτάσματα δεν ήταν αυτό που περίμεναν. Για την κακή ποιότητα του λιγνίτη της περιοχής γνώριζα, αλλά απ' ότι κατάλαβα τώρα το ζήτημα αφορούσε ποσότητα. Παίζοντας με τη στεναχώρια μου, μου είπε: "Τσάμπα το έσκαψαν..."

Τώρα πια αρκούμαι στο να το βλέπω από μακριά, καθώς ο νέος δρόμος Κοζάνης - Πτολεμαϊδας έχει κατασκευαστεί ψηλά κι έτσι έχω την εποπτεία της περιοχής. Έχει απομείνει ένα λόφος χωριού να μας θυμίζει αυτό που υπήρχε εκεί κάποτε. Αυτό που δεν υπάρχει πια.

Ματιά στο παρελθόν αποτελεί μια επίσκεψη στο GoogleEarth, που εδώ και αρκετό καιρό δεν έχει ανανεώσει την εικόνα απ' το δορυφόρο. Φαίνεται το εξής:



Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της εικόνας δεν υφίσταται πια...
Έχει μεταμορφωθεί σε ορυχείο.

Σε μια απ' τις "βόλτες" μου στο GoogleEarth είδα, λοιπόν, φωτογραφικό υλικό από την περιοχή. Υπήρχαν, επομένως, άτομα που έκαναν αυτό που εγώ δε θα τολμούσα να κάνω ποτέ, να φωτογραφίσουν μια τέτοια περιοχή. Δύσκολο να αντέξεις να τη φωτογραφίσεις αν έχεις τέτοιου είδους δέσιμο όπως το δικό μου...

Βλέποντας τις φωτογραφίες που είχαν αναρτηθεί ξεχώρισα αυτές που τράβηξε η Κατερίνα (ο λογαριασμός της στο Panoramio είναι kate-greece), όχι μόνο γιατί ήταν εξαιρετικές, αλλά και γιατί έτυχε ένα απ' τα σπίτια που φωτογράφισε να είναι του θείου μου. Το κατάλαβα αμέσως, παρά το αλλαγμένο σκηνικό, επικοινώνησα μαζί της και μου επέτρεψε να ανεβάσω τις φωτογραφίες και εδώ. Η Κατερίνα πριν λίγες μέρες ξεκίνησε το δικό της blog και ήδη έχει αρχίσει να ανεβάζει μερικές απ' τις εξαιρετικές φωτογραφίες που έχει τραβήξει κατα καιρούς! Αξίζει τον κόπο! Το blog της είναι το mydokikate.

lonely games


Last Home

...walking...

...

Άγιος Νικόλαος

Τέλος, άλλες δύο φωτογραφίες είναι του χρήστη Klitson και πάλι από το Panoramio:

Χωρίς ρίζες, κι ας άρχισε μόλις η Άνοιξη...

Είναι ένα από τα μεσημέρια που αντιπαθώ. Καθαρές Δευτέρες με βρώμικες σκέψεις. Όταν όλοι ή σχεδόν όλοι βρίσκονται κάπου εκεί έξω, κάτω απ' τα δέντρα, τον ήλιο ή τη θάλασσα, εσύ πρέπει να είσαι κολλημένος πάνω σ' ένα γραφείο. Κι η λάμπα που φωτίζει τα χαρτιά σου; Μοιάζει με ανακριτική...

Για άλλο λόγο το ξεκίνησα, και αλλού το πάω, όμως. Επανέρχομαι στις σκέψεις μου.

(Μέσα στο ακατοίκητο χωριό Κόμανος, πάνω από τα ορυχεία λιγνίτη στο ν. Κοζάνης. Σπίτια έρημα με διάφορα πράγματα αφημένα)

Οι γονείς μου κατάγονται και οι δύο απ' το ίδιο χωριό, στο νομό Κοζάνης. Θυμάμαι, ήμουν παιδί ακομη, όταν αποφασίστηκε πως το χωριό μου θα το μετέφερε η ΔΕΗ κάπου αλλού. Θα το "σήκωνε", όπως έλεγαν κι οι μεγάλοι. Τότε στ' αυτιά μου οι λέξεις "απαλλοτρίωση" και "κοιτάσματα λιγνήτη" ηχούσαν βαριές και ακατανόητες...Πώς να εξηγήσεις σ' ένα παιδί...;Ο καιρός περνούσε και μες το παιδικό μου μυαλό, βλέποντας ότι δε γίνονται έργα τα πρώτα χρόνια που είχε ακουστεί το νέο της μεταφοράς, νόμισα αφελώς πως μας ξέχασαν...!

Δεν ξέρω τι σήμαινε αυτό το μέρος για τους γονείς μου, γνωρίζω όμως πολύ καλά τι σήμαινε για μένα... Για κάθε παιδί το χωριό του είναι ένα μέρος αγαπημένο, ένα μέρος με αναμνήσεις από παιχνίδι, γέλιο, παρέες, βόλτες, χρώματα, μυρωδιές, εικόνες... Η κυρία ΔΕΗ φρόντισε να μας αποζημιώσει καλά για το κάθετι, ξεκινώντας από το σπίτι και συνεχίζοντας με τις όμορφες τριανταφυλλιές του παππού μου, την πανύψηλη καρυδιά με τον υπέροχο ίσκιο, τη μουριά όπου ήταν κρεμάσμένη η κούνια μας...

Ο παππούς και η γιαγιά μου, όπως επίσης και πολλοί άλλοι συγγενείς μου, σιγά σιγά εγκατέλειψαν τα σπίτια τους, μια και όλος ο κόσμος έφευγε σιγά σιγά και το χωριό που άλλοτε έσφυζε από ζωή μετατράπηκε σε χωριό-φάντασμα. Ελάχιστοι κάτοικοι και πολλά φώτα, που έμειναν να φωτίζουν τους άλλοτε ζωντανούς δρόμους...

Την πρώτη μου χρονιά στο πανεπιστήμιο, το τριήμερο της Καθαρής Δευτέρας, επειδή είχα ατυχήσει σε οποιαδήποτε προσπάθεια καρναβαλικής εξόρμησης ζήτησα απ' τους δικούς μου να με πάνε στο χωριό, να δω το σπίτι μας. Ήταν η τελευταία φορά που είδα το σπίτι. Μετά από εκείνη την επίσκεψη στο χωριό, δε θέλησα -συνειδητά πια- να ξαναπάω. Η εικόνα της ερήμωσης που προκάλεσε απίστευτη αποστροφή γιατί μου κατέστρεφε όλες τις ευχάριστες αναμνήσεις που είχα από τα 18 χρόνια που είχα περάσει εκεί... Προτιμούσα πια να το θυμάμαι από φωτογραφίες...

Η τελευταία φορά που πέρασα απ' το χωριό ήταν πέρσυ το Δεκέμβρη με μια εκδρομή της σχολής μου στα εργοστάσια της περιοχής. Είχε γίνει αγνώριστο... Χώμα κάλυπτε περιοχές γνώριμες, σπίτια έλειπαν απ' τη θέση τους. Δεν είχα πια μνήμη απ' την περιοχή εκείνη και η εικόνα που δέχονταν τα μάτια μου, μου φαινόταν λανθασμένη...Δρόμοι που προηγουμένως δεν υπήρχαν, παλιότεροι δρόμοι εξαφανισμένοι...

Χτες το βράδυ, ο μπαμπάς μου μας είπε ότι πήγε στο χωριό μου, όντως για τελευταία φορά. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές υποθέτω ότι δεν έχει μείνει πια τίποτε από όλα όσα θυμόμουν από εκεί, γιατί χτες δεν υπήρχαν παρά ελάχιστα σπίτια όρθια και μέχρι το τέλος της βδομάδας θα έχουν κατεδαφιστεί τα πάντα... Το πολύ πολύ να μείνουν οι 2 εκκλησίες του χωριού μαζί με μερικούς όρθιους τοίχους για να θυμίζουν σκηνικά από ταινίες του Αγγελόπουλου...

Ο Δήμος της περιοχής, μπορεί να ήταν συνεπής στη χρηματική αποζημίωση, όμως δεν ήταν καθόλου συνεπής στο ζήτημα των οικοπέδων που δικαιούμασταν... Και να που μείναμε, αρχές της Άνοιξης χωρίς ρίζες... Σχήμα οξύμωρο δεν είναι αυτό..;

Σας παρακαλώ, μου δανείζετε το χωριό σας;

Αναφέρομαι στο χωριό Κόμανος του δήμου Πτολεμαϊδας
Η φωτογραφία είναι του Κώστα Καρακαλά